verschillen-traceren

Verschillen traceren

Gegeven één verschil-regel (sleutel, grootboek-waarden, sub-administratie-waarden, bucket, vermoedelijke oorzaak): traceer naar bron en lever een root-cause-uitspraak.

Trace-pad

1. Grootboek-zijde ophalen — via Exact / AFAS / Twinfield API (of geëxporteerde XAF): pak de journaalpost die deze grootboek-regel heeft veroorzaakt. Velden: boekstuknummer, boekdatum, bron-systeem, dagboek, batch-id, opvoerder.
2. Sub-administratie-zijde ophalen — factuur-detail (debiteuren/crediteuren), bankafschrift-regel, voorraad-mutatie of vaste-activa-mutatie. Velden: documentnummer, datum, tegenpartij, bron-feed, BTW-code, valuta-koers.
3. Attributen diff'en — leg boekdatum, BTW-code/percentage, rekening-mapping, teken van bedrag en bedragsgrootte naast elkaar. Het afwijkende attribuut is meestal de oorzaak.

Oorzaak → uitspraak

Schrijf de root-cause als één zin in de vorm "⟨kant⟩ ⟨deed iets⟩ omdat ⟨reden⟩", bijvoorbeeld:

• "Grootboek geboekt op factuurdatum, openstaande-postenlijst op vervaldatum — timing-verschil, sluit aan zodra factuur 2026-03-15 verloopt."
• "BTW-code afwijkend: factuur heeft 21% laag-BTW maar grootboek-regel staat geboekt op rekening 1310 (BTW 9%) — mapping-fout, herclassificeren naar 1300."
• "Bank-mutatie 2026-03-08 staat dubbel in het grootboek (boekstuk 4412 en 4419 zijn duplicaten) — dubbele post, 4419 storneren."
• "Crediteur-factuur 22.450 EUR is in grootboek geboekt voor 22.405 EUR — bedrag-verschil 45 EUR, vermoedelijk afrondingsverschil bij handmatige overname (controleer tegen scan)."
• "BTW-positie eind kwartaal sluit niet op aangifte: -€ 1.230 verschil komt uit suppletie-boeking nog niet ingediend bij Belastingdienst — actie: suppletie-aangifte indienen of correctie-boeking."

Output

Voor elk getraceerd verschil:

{
  "sleutel": "...",
  "root_cause": "één zin zoals hierboven",
  "eigenaar": "boekhouding | salaris-administratie | inkoop | verkoop | bank-beheer | extern-accountant",
  "verwachte_oplosdatum": "YYYY-MM-DD of null",
  "actie": "monitoren | corrigeren | dagboek-stornering | suppletie-aangifte | tegenboeking-vragen-aan-tegenpartij"
}

Alleen de resolver (mens of resolver-subagent) past correcties toe — deze skill diagnoseert, hij boekt niet.

Aandachtspunten

• BTW-verschillen lopen vaak over kwartaalgrenzen. Een verschil dat in maand 3 verschijnt is mogelijk pas in de aangifte van het volgende kwartaal te corrigeren. Markeer dat expliciet.
• Bank-aansluitings-verschillen vragen om de juiste sleutel. SEPA-incasso's hebben een ander mandaat-id dan factuur-nummer — gebruik kenmerk-veld op de bankregel.
• Vaste-activa-verschillen zijn vaak afschrijvings-conventie-verschillen tussen de fiscale en commerciële balans. Vraag of dit relevant is voordat je classificeert.
• Loon-verschillen ontstaan vaak door reservering-13e-maand, vakantiegeld, pensioen. Check eerst tegen het loon-journaal vóór je een mapping-fout claimt.