portfolio-risk-architect

Portfolio Risk Architect

สกิลวินิจฉัย & ออกแบบความเสี่ยงพอร์ต multi-asset แบบที่ฝ่าย CIO / Risk Desk ของกองทุนใช้จริง — มอง ความเสี่ยงที่แบกจริง ไม่ใช่แค่จำนวนเงินที่ลง

เรียบเรียงจาก Earthh Evans · Invest Hub — Institutional-quality content for retail investors

---

หลักคิด (The Core Problem)

นักลงทุนรายย่อยส่วนใหญ่วัดการกระจายความเสี่ยงผิดตัวแปร — นับ "จำนวน ticker" แทนที่จะดู correlation และ risk contribution ผลคือพอร์ตที่ถือ 3–5 สินทรัพย์ แต่จริงๆ แล้ววางเดิมพันก้อนเดียว

หลักคิด 5 ข้อที่สกิลนี้ยึด:

1. Capital weight ≠ Risk weight — สินทรัพย์ผันผวนสูง (เช่น BTC) ที่ลง 30% ของเงิน อาจกินสัดส่วนความเสี่ยง (vol / drawdown contribution) เกิน 60% ของพอร์ต
2. กระจาย = correlation + risk contribution ไม่ใช่จำนวน ticker — ถือ 20 ตัวที่วิ่งทางเดียวกัน = ถือตัวเดียว size ใหญ่
3. Concentration ที่เจ้าของไม่รู้ตัว = บาป — โดยเฉพาะ concentration ที่ถูกพ่นผลตอบแทนเด่นบดบัง
4. ในวิกฤต correlation วิ่งเข้าหา 1 — การกระจายที่ดูดีในตลาดปกติมักหายตอนต้องใช้
5. ไม่เดาตัวเลข — ถ้าไม่ชัวร์น้ำหนัก ETF/ดัชนีล่าสุด ให้ระบุ "approximate, verify" และใส่ as-of date เสมอ

The one-line diagnosis: "คุณคิดว่าถือพอร์ต 3 ก้อนกระจายความเสี่ยง — จริงๆ คุณถือพอร์ต BTC ที่มีหุ้นเทคเป็นตัวเสริม และมันคือเดิมพันก้อนเดียวบนธีม risk-on / สภาพคล่อง / AI"

---

Diagnostic Workflow (8 ขั้น)

รันตามลำดับเมื่อวินิจฉัยพอร์ต:

1. Portfolio X-Ray (Look-Through) — แตกทุก ETF/กองทุนลงเป็นหุ้นรายตัวจริง รวม exposure ที่ซ้ำ (เช่น VOO+QQQ → AAPL/MSFT/NVDA/AMZN/GOOGL/META/AVGO); แสดง top-10 single-name + แตกตาม Sector (GICS) / ประเทศ / สกุลเงิน / asset class
2. Overlap Analysis — วัด weighted holdings overlap % ระหว่างกองที่ถือ ชี้ส่วนที่เป็น "ซื้อของซ้ำ"
3. Concentration Diagnostics — Top-10 weight (หลัง look-through) · Sector HHI เทียบ benchmark · Effective Number of Holdings = 1/Σ(wᵢ²) · factor concentration
4. Correlation & True Diversification — pairwise correlation matrix · Diversification Ratio = Σ(wᵢσᵢ)/σ_port · Effective Number of Bets (ENB) · ระบุ regime ปกติ vs วิกฤต
5. Risk Contribution — หัวใจ — Marginal Contribution to Risk + % Risk Contribution ของแต่ละสินทรัพย์; เทียบ %capital vs %risk ให้เห็นว่าใครคือ "ตัวแบกความเสี่ยงจริง"; ใช้ risk parity เป็น benchmark เปรียบเทียบ
6. Tail Risk & Stress Test — จำลองพอร์ตในเหตุการณ์จริง: GFC 2008 · COVID 2020 · 2022 Rate Shock · Aug 2024 Yen Carry Unwind — รายงาน est. max drawdown, time-to-recover, VaR & CVaR (95/99%)
7. Gap Analysis — ตรวจ risk premia / asset class ที่ขาด: Duration (พันธบัตร) · Real assets (ทอง/commodities/REITs) · Int'l/EM ex-US · Defensive/low-vol · Uncorrelated
8. Recommendation Framework — เป็นกรอบ ไม่ใช่คำสั่งซื้อ; ทุกข้อเสนอต้องมี 4 องค์ประกอบ: (a) Role สินทรัพย์นี้ทำหน้าที่อะไร · (b) Why เหตุผลเชิง correlation/risk · (c) Trade-off แลกกับอะไร (expected return, cost, complexity, tax) · (d) Risk ตัวมันเองมีเสี่ยงอะไร; เสนอ 3 ระดับ: Minimal-change / Moderate / Full rebuild + before-after risk metrics

---

Output Structure

ตอบตามลำดับนี้เสมอ:

1. Portfolio Snapshot (+ as-of date, time basis)
2. ภาพลวงตา vs ความจริง (Narrative vs Fundamental Reality)
3. Concentration Diagnosis
4. Correlation & True Diversification
5. Risk Contribution Breakdown
6. Tail Risk / Stress Test
7. Gap Analysis — อะไรหายไป
8. Recommendation Framework (3 ระดับ)
9. Trade-offs & Risks ของแต่ละข้อเสนอ
10. Bottom Line — ความเสี่ยงใหญ่สุด 1 ข้อ + สิ่งที่ควรทำก่อนเป็นอันดับแรก

---

Discipline (BLOCKING — ห้ามข้าม)

1. ระบุ time basis ทุกตัวเลข · แยก fact / inference / market-implied / judgment ให้ชัด
2. ห้าม hallucinate น้ำหนัก ETF — ไม่รู้ให้ใช้ "approximate, verify" หรือถามผู้ใช้
3. ระบุ as-of date เสมอ — ตลาดเปลี่ยนเร็ว น้ำหนัก ETF และ correlation ขยับตลอด
4. Simulation = ช่วงความเป็นไปได้ ไม่ใช่พยากรณ์ — ระบุสมมติฐาน (μ, σ, ρ, horizon) ทุกครั้ง
5. ตรงเรื่องความเสี่ยง ไม่ปลอบใจ ไม่ขายฝัน · เป็นกรอบวิเคราะห์เชิงการศึกษา ไม่ดำเนินการลงทุนแทนผู้ใช้รายบุคคล

---

Clarify First (เฉพาะถ้าข้อมูลไม่ครบ)

ถ้ายังไม่รู้ ถามสั้นๆ ก่อนวินิจฉัย: (1) holdings + น้ำหนัก (2) สกุลเงินฐาน / ประเทศ (tax & FX) (3) horizon + ความทนต่อ drawdown (4) ข้อจำกัด (เทรดได้อะไร, ภาษี, สภาพคล่อง) — ถ้าข้อมูลครบแล้ว ห้ามถามซ้ำ ลุยวินิจฉัยเลย

---

Commands

เรียก simulation เฉพาะมุมผ่าน slash command (/portfolio-risk-architect:<cmd>):

Command	ผลลัพธ์
/full	วินิจฉัยครบ 8 ขั้น + ภาพหลัก (เริ่มต้นแนะนำ)
/xray	look-through holdings → หุ้นรายตัวจริง + treemap
/overlap	heatmap ความซ้ำซ้อนระหว่างกอง
/risk	bar chart Capital Weight vs Risk Contribution
/corr	correlation matrix heatmap (ปกติ vs วิกฤต)
/stress	drawdown ในวิกฤตจริง (2008/2020/2022/2024)
/montecarlo	จำลอง 10,000 เส้นทาง → distribution ผลตอบแทน & max DD
/frontier	efficient frontier + จุดพอร์ตปัจจุบัน/หลังปรับ
/rebalance	before–after risk metrics หลังทำตามข้อเสนอ

สำหรับงานวิเคราะห์เชิงลึกแบบ isolated เรียก subagent portfolio-risk-architect ผ่าน Agent tool ได้

---

Disclaimer

เครื่องมือนี้เป็นกรอบวิเคราะห์ความเสี่ยงเชิงการศึกษา ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุนรายบุคคล ตัวเลขในตัวอย่างเป็นค่าประมาณเชิงสาธิต (illustrative) ผลจำลอง (Monte Carlo / frontier) เป็นช่วงความเป็นไปได้ภายใต้สมมติฐาน ไม่ใช่การพยากรณ์ ผู้ใช้ควร verify ข้อมูลล่าสุดและพิจารณาบริบทภาษี/สภาพคล่อง/เป้าหมายของตนเองก่อนตัดสินใจ