ayipli-hizmet-denetimi

Ayıplı Hizmet Denetimi

Görev

Sunulan hizmetin ayıplı olup olmadığını belirlemek, tüketicinin seçimlik haklarını (yeniden görme, indirim, dönme, onarım) altlamak ve hizmet ayıbına özgü ispat ve süre kurallarını uygulayarak çözüm yolunu belirlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Hizmet ne ve ne zaman ifa edildi; sözleşmede taahhüt edilen nitelik neydi?
• Eksiklik/kusur nedir; tüketici nasıl bir sonuç bekliyordu?
• Tüketici ne istiyor: hizmetin yeniden görülmesi, indirim, dönme, ek masrafların karşılanması?
• Zarar doğdu mu; hizmetin sonucu telafi edilebilir nitelikte mi?

Denetim şeması

1. Ayıplı hizmet (TKHK m.13): Sözleşmede kararlaştırılan veya objektif olarak sahip olması gereken nitelikleri taşımayan, sağlayıcı tarafından reklam/vaat yoluyla bildirilen özellikleri içermeyen ya da eksik/kötü ifa edilen hizmet ayıplıdır.
2. İspat (m.15 yollamasıyla m.10 kıyası): Hizmetin ayıplı ifa edildiğine ilişkin ispatta, ifadan sonra makul sürede ortaya çıkan ayıplar bakımından sağlayıcının özen yükümü ve dosya delilleri (sözleşme, rapor, bilirkişi) tartılır.
3. Seçimlik haklar (m.15): Tüketici (a) hizmetin yeniden görülmesi, (b) ayıp oranında bedel indirimi, (c) ücretsiz onarım/eksikliğin giderilmesi, (d) sözleşmeden dönme haklarından birini seçebilir. Sağlayıcı bu talebi makul sürede ve tüketici için ciddi sorun çıkarmadan yerine getirmelidir. Ücretsiz onarım/yeniden görme orantısızsa diğer haklar gündeme gelir.
4. Tazminat: Seçimlik hakların yanında ayıbın sebep olduğu diğer zararlar genel hükümlere (TBK) göre talep edilebilir.
5. Zamanaşımı (m.16): Kural iki yıl; sağlayıcının ağır kusuru veya hilesi varsa süreyle sınırlı sorumluluktan yararlanamaz.
6. Ara sonuç: Talep süre içinde mi, hizmet ayıbı sabit mi, hangi seçimlik hak en uygun?

Çıktı modülleri

• Hizmet ayıbı nitelendirmesi ve seçimlik hak önerisi.
• İspat ve delil ihtiyaç listesi (rapor, yazışma, ödeme belgesi).
• Sağlayıcıya talep yazısı taslağı.
• Yol haritası (hakem heyeti/mahkeme).

Plugin bağlamı

Bu beceri tuketici-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.