ceza-sorumlulugu

Telif Hakkı İhlalinde Ceza Sorumluluğu

Görev

İhlalin FSEK m.71 vd. anlamında suç oluşturup oluşturmadığını belirlemek, şikâyet sürecini ve cezai savunmayı kurmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• İhlal eylemi nedir (izinsiz çoğaltma, yayma, satışa arz, umuma iletim, ad belirtmeme)?
• Eylem ticari boyutta mı; kazanç/yayma var mı?
• Şikâyet süresi (fiilin ve failin öğrenilmesi) işledi mi?
• Hak sahibi/yetkili meslek birliği şikâyetçi mi?

Denetim şeması

1. Suç tipi (m.71): Manevi, mali veya bağlantılı hakları ihlal eden eylemler — eseri izinsiz işleme/çoğaltma/yayma/temsil/umuma iletim, ad belirtmeme, eseri başkasının eseri gibi gösterme/intihal, korsanla mücadele kapsamı. Eylemin kanuni tarife birebir uyması (kanunilik, TCK m.2) aranır.
2. Manevi unsur: Kasıt aranır (TCK m.21); taksirle ihlal kural olarak cezalandırılmaz. Hata ve kusurluluk değerlendirilir (TCK m.30).
3. Hukuka uygunluk: Hak sahibinin izni, FSEK m.30-40 istisnaları (şahsen kullanma m.38, iktibas m.35, haber m.37) tipikliği veya hukuka aykırılığı kaldırabilir.
4. Şikâyet ve süre (m.75): Bu suçlar kural olarak şikâyete bağlıdır; şikâyet, fiil ve failin öğrenilmesinden itibaren işleyen süreye tabidir (TCK m.73 — altı ay). Yetkili şikâyetçi (hak sahibi/meslek birliği) ve şikâyetin geri alınması sonuçları değerlendirilir.
5. Görev ve uzlaşma: Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi (yoksa görevlendirilen ağır ceza/asliye ceza) görevlidir (m.76). Şikâyete bağlı suç olması nedeniyle uzlaştırma (CMK m.253) gündeme gelir.
6. Ara sonuç: Suç var/yok, şikâyet geçerliliği, savunma ekseni ve hukuk davasıyla koordinasyon belirlenir.

İspat yükü: ceza yargılamasında suçun ispatı iddia makamında; şüpheden sanık yararlanır. İzin/istisna savunması ileri sürülür ve değerlendirilir.

Çıktı modülleri

• Suç tipi ve unsur analizi (m.71, kasıt, hukuka uygunluk).
• Şikâyet süresi ve yetkili şikâyetçi kontrolü.
• Şikâyet/şikâyetten vazgeçme veya savunma dilekçesi iskeleti.

Plugin bağlamı

Bu beceri telif-haklari eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.