ihtiyati-tedbir-ve-delil-tespiti

İhtiyati Tedbir ve Delil Tespiti

Görev

Esas dava açılmadan veya dava sürerken hakkı korumak: tecavüz fiilini durduran/önleyen ihtiyati tedbir ile, kaybolması/değişmesi muhtemel delillerin tespitini sağlamak. Fuar, ihale, sezon ürünü gibi zaman-kritik durumlarda belirleyicidir.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Acil tehlike ne (fuarda sergileme, toplu satış, ihaleye teklif, ürünün tükenmesi)?
2. Korunan hakkın geçerliliği ve sicil durumu güçlü mü (tedbirde yaklaşık ispat gerekir)?
3. Hangi delil kaybolabilir (numune, üretim kayıtları, stok, dijital kayıt)?
4. Karşı tarafın adresi/ürünü tespit edilebilir mi (keşif/bilirkişi için)?

Denetim şeması

1. İhtiyati tedbir dayanağı (SMK m.159, HMK m.389 vd.): Tasarım sahibi, tecavüz veya yakın tehlike hâlinde üretimin/satışın durdurulması, ürünlere el konulması, teminat gibi tedbirler isteyebilir. Yaklaşık ispat (HMK m.390/3) yeterlidir; hakkın varlığı ve tecavüz/tehlike yaklaşık olarak gösterilir.
2. Teminat (HMK m.392): Tedbir kural olarak teminata bağlanır; haksız tedbir tazminat sorumluluğu doğurur (HMK m.399). Teminat tutarı ve istisnaları değerlendirin.
3. Tedbirin kapsamı: Üretim/satış/ithalat yasağı, gümrükte durdurma (SMK m.159 ve gümrük mevzuatı), ürünlere/araçlara el koyma, fuarda standdan çekme. Orantılılığı gerekçelendirin.
4. Esas dava süresi (HMK m.397/1): Dava açılmadan alınan tedbirde, tedbir kararının uygulanmasından itibaren 2 hafta içinde esas dava açılmalı; aksi hâlde tedbir kendiliğinden kalkar.
5. Delil tespiti (HMK m.400 vd.): Numune alma, üretim/stok/defter incelemesi, bilirkişiyle keşif; ileride elde edilmesi zorlaşacak deliller için ayrı veya tedbirle birlikte talep edilir.
6. Görev/yetki: FSHHM; tedbir esas davaya bakacak veya en yakın/uygun mahkemeden istenir (HMK m.390/1).

Çıktı modülleri

• İhtiyati tedbir dilekçesi iskeleti (yaklaşık ispat, talep, teminat görüşü).
• Delil tespiti talebi ve tespit edilecek delil listesi.
• 2 haftalık esas dava süresi takvimi ve haksız tedbir riski notu.

Plugin bağlamı

Bu beceri tasarim-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.