eksik-madde-ve-bosluk-tespiti

Eksik Madde, Boşluk ve Tanım Denetimi

Görev

Sözleşmede bulunması gereken standart koruyucu maddelerin eksikliğini, tanım belirsizliklerini, çapraz atıf ve tutarlılık hatalarını tespit etmek; tamamlayıcı taslak önermek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Sözleşme tipine göre olması gereken standart maddeler hangileri?
• Tanımlar bölümü var mı; kullanılan terimler tanımlanmış mı?
• Ek/anex, fiyat listesi, hizmet seviyesi gibi referanslı belgeler mevcut mu?
• Bildirim, devir, değişiklik gibi "boilerplate" maddeler eksik mi?

Denetim şeması

1. Standart madde envanteri: Süre/yenileme, fesih, sorumluluk-tazminat, cezai şart, gizlilik, KVKK/veri (6698), fikri mülkiyet, devir yasağı (TBK m.183 vd.), mücbir sebep, uyarlama (m.138), bildirim, uygulanacak hukuk-yetki/tahkim, bölünebilirlik, tüm sözleşme (entire agreement), değişiklik şekli. Eksikler işaretlenir.
2. Boşluk doldurma riski: Eksik nokta hâkim tarafından tamamlayıcı hukuk kurallarıyla (TBK genel/özel hükümler) doldurulur; bu müvekkil aleyhine sonuç verirse açık hüküm önerilir.
3. Tanım denetimi: Kullanılan ama tanımlanmayan terimler; tanımlı ama metinde tutarsız kullanılan terimler; "dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere" gibi kapsam ifadeleri.
4. Çapraz atıf/ek tutarlılığı: Madde numarası atıfları, eklere yapılan referanslar ve eklerin fiilen var olup olmadığı; çelişkide aleyhe yorum (TBK m.23) riski.
5. Şekil/yürürlük boşluğu: İmza, tarih, yürürlük tarihi, nüsha, yetkili imza ve vekâlet teyidi.
6. İspat etkisi: Eksik bildirim/şekil maddesi ileride ispat ve hak kullanımını zorlaştırır; somutlaştırma önerilir.

Çıktı modülleri

• Eksik standart madde kontrol listesi (tip bazlı).
• Tanım ve çapraz atıf hata listesi.
• Tamamlayıcı madde taslakları ([doldurulacak] yer tutucularıyla).

Plugin bağlamı

Bu beceri sozlesme-inceleme-redline eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.