bilgi-suistimali-iceriden-ogrenenler

Bilgi Suistimali (İçeriden Öğrenenlerin Ticareti)

Görev

İçsel bilgiye dayalı işlem (insider trading) iddiasını SPK m.106 unsurları üzerinden çözümlemek; failin sıfatı, içsel bilginin niteliği ve işlem-bilgi ilişkisini kurarak ceza ve idari sorumluluk riskini değerlendirmek.

Soğuk başlangıç (intake)

• İşlemi yapan kim: yönetici, çalışan, danışman, hâkim ortak mı; bilgiye nasıl ulaştı?
• İşleme konu içsel bilgi nedir, ne zaman oluştu ve ne zaman kamuya açıklandı?
• İşlemler bilgi açıklanmadan önce mi yapıldı; kazanç/zarardan kaçınma var mı?
• Müvekkil şüpheli/sanık mı, yoksa savunma/Kurul incelemesine yanıt mı hazırlanıyor?

Denetim şeması

1. Fail çevresi: SPK m.106; içsel bilgiye sıfat veya görev nedeniyle ulaşanlar (yönetici, denetçi, hizmet ilişkisi, hâkim ortak) ile bu bilgiyi bunlardan edinenler kapsamı belirlenir.
2. İçsel bilgi niteliği: Bilginin kamuya açıklanmamış, belirli, fiyatı/yatırım kararını önemli ölçüde etkileyebilir nitelikte olduğu saptanır; değilse suç oluşmaz.
3. Fiil: Bilgiye dayalı olarak sermaye piyasası aracında işlem yapmak, başkasına yaptırmak, bilgiyi yetkisiz aktarmak veya tavsiyede bulunmak unsurları aranır. Ara sonuç: hangi seçimlik hareketin gerçekleştiği belirlenir.
4. Manevi unsur ve illiyet: Kast aranır; işlemin içsel bilgiye dayandığı, emir/işlem kayıtları, zamanlama ve bilgiye erişen listesiyle bağlanır. İspat yükü iddia makamındadır (CMK m.217; şüpheden sanık yararlanır).
5. Yaptırım ve usul: Cezai yaptırım m.106; soruşturma/kovuşturma Kurul'un başvurusu/mütalaası şartına bağlıdır (m.115); etkin pişmanlık (m.109) ve aynı fiilin idari yaptırım boyutu ayrıca değerlendirilir. İçtihat için Yargıtay bankası taranır, künye [doğrulanacak].

Çıktı modülleri

• Unsur unsur suç analizi tablosu (m.106)
• İçsel bilgi-işlem zamanlama kronolojisi
• Savunma/iddia stratejisi ve etkin pişmanlık değerlendirmesi
• Kurul mütalaası/usul yol haritası

Plugin bağlamı

Bu beceri sermaye-piyasasi-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.