dava-usul-gorev-yetki

Dava, Usul ve Görev-Yetki

Görev

Tıbbi uyuşmazlıkta doğru yargı kolu, görevli/yetkili mahkeme, dava türü ve dava şartlarını (özellikle arabuluculuk) saptamak.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Davalı kim: hekim, özel hastane, kamu idaresi, sigorta?
2. Müdahale kamu mu özel sağlık kuruluşunda mı yapıldı?
3. Talep tazminat mı, şikâyet mi, hizmet kusuru mu?
4. Zarar tarihi ve varsa öğrenme tarihi?

Denetim şeması

1. Yargı kolu: Özel hastane/muayenehane → adli yargı. Kamu hastanesi → idari yargı (tam yargı davası, İYUK m.2, m.12-13). Hekime karşı kişisel dava 3359 Ek m.18 nedeniyle kural olarak idareye yöneltilir.
2. Görevli mahkeme (adli): Hasta-özel hastane ilişkisi çoğu kez tüketici işlemi sayılır → Tüketici Mahkemesi (6502). Tacir/şirket taraf veya tüketici niteliği yoksa Asliye Hukuk. Ceza yönü için Asliye Ceza.
3. Dava şartı arabuluculuk: Tüketici ve ticari uyuşmazlık niteliğine göre 6325/6502 kapsamında zorunlu arabuluculuk gündeme gelir; idari davada uygulanmaz.
4. İdari yolun ön şartı: Tam yargı davasından önce İYUK m.13 uyarınca idareye başvuru ve süreler.
5. Yetki: HMK m.6 (davalı yerleşim yeri), haksız fiilde HMK m.16 (haksız fiilin işlendiği/zararın doğduğu yer). İdari davada İYUK m.33 vd.
6. Dava şartları: HMK m.114-115 (görev, yetki kesin ise, hukuki yarar, taraf ehliyeti). Ara sonuç: yanlış yargı kolunda açılan dava görevsizlik/yargı yolu reddi ile sonuçlanır.

Çıktı modülleri

• Yargı kolu ve görevli/yetkili mahkeme tespiti
• Dava türü ve dava şartı kontrol listesi
• Arabuluculuk zorunluluğu değerlendirmesi
• Husumet (doğru davalı) tablosu

Plugin bağlamı

Bu beceri saglik-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.