ceza-sorumlulugu

Hekimin Cezai Sorumluluğu

Görev

Ölüm veya bedensel zararla sonuçlanan tıbbi müdahalede taksirle öldürme/yaralama suçlarının oluşup oluşmadığını ve usuli rejimi (soruşturma izni, ATK) belirlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Sonuç ölüm mü, yaralanma mı, kalıcı sakatlık mı?
2. Hekim kamu görevlisi mi (kamu hastanesi) yoksa özel sektörde mi?
3. Şikâyet/soruşturma başladı mı; ATK raporu var mı?
4. Birden fazla sağlık çalışanı zincirleme mi sorumlu (ekip)?

Denetim şeması

1. Suç tipi: Taksirle öldürme (TCK m.85) veya taksirle yaralama (TCK m.89). Yaralama şikâyete bağlıdır (basit hâl); bilinçli taksir ceza artırıcıdır (TCK m.22/3).
2. Taksirin unsurları: Dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık + öngörülebilir sonuç + uygun illiyet. Standart sapması ATK/bilirkişi ile tespit edilir.
3. İhmali davranış: Hareketsizlikle (takipsizlik, sevk etmeme) gerçekleşen netice için TCK m.83.
4. Hukuka uygunluk: Endikasyonlu, rızaya dayalı, lege artis müdahale hukuka uygundur; rıza TCK m.26. Aydınlatma/onam eksikliği ayrıca tartışılır.
5. Usul ve izin: Kamu görevlisi hekim hakkında soruşturma kural olarak 4483 sayılı Kanun ve 3359 Ek m.18 çerçevesinde izne tabidir (yürürlükteki son hâl doğrulanmalı). Görevli yargı: asliye ceza.
6. Ara sonuç: Taksir + illiyet + zarar varsa suç oluşur; rıza ve lege artis icra cezai sorumluluğu kaldırabilir. Müterafik kusur ceza miktarına etki edebilir.

Çıktı modülleri

• Suç unsuru değerlendirmesi (TCK m.85/89/83)
• Soruşturma izni ve görevli yargı notu
• ATK/bilirkişi raporuna itiraz noktaları
• İlkesel içtihat atfı (Yargıtay 12. CD; karararama.yargitay.gov.tr) [doğrulanacak]

Plugin bağlamı

Bu beceri saglik-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.