ilgili-pazar-tanimi

İlgili Pazar Tanımı ve Pazar Gücü Analizi

Görev

İlgili Pazarın Tanımlanmasına İlişkin Kılavuz uyarınca ürün ve coğrafi pazarı tanımlamak, pazar paylarını ve yoğunlaşmayı (HHI) hesaplayarak m.4/m.6/m.7 analizinin iktisadi temelini oluşturmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• İncelenen mal/hizmet ve onun makul ikameleri neler?
• Müşteriler hangi coğrafi alanda tedarik seçeneklerine sahip; nakliye/düzenleme engeli var mı?
• Taraf ve rakip satış/üretim rakamları (ciro/hacim) mevcut mu?
• Analiz hangi amaca hizmet ediyor (hâkimlik, yoğunlaşma, muafiyet)?

Denetim şeması

1. Ürün pazarı — talep ikamesi esas alınır: SSNIP mantığıyla, fiyatta küçük ama kalıcı artış karşısında müşterilerin başka ürüne geçip geçmeyeceği sorgulanır. Arz ikamesi (üreticinin hızla o ürünü sunabilmesi) destekleyici ölçüttür. Ürün özellikleri, kullanım amacı, fiyat seviyesi dikkate alınır.
2. Coğrafi pazar — rekabet koşullarının yeterince türdeş olduğu alan; nakliye maliyetleri, mevzuat/lisans engelleri, tüketici tercihleri, ithalat olanakları değerlendirilir.
3. Pazar payı hesabı — ciro veya hacim üzerinden; tanımın darlığı/genişliği payı doğrudan etkiler. Bu nedenle taraflar pazar tanımını stratejik kullanır.
4. Yoğunlaşma (HHI) — teşebbüslerin pay karelerinin toplamı; yoğunlaşma düzeyi ve işlem sonrası artış (delta) ön eleme sağlar. Yüksek HHI ve büyük delta endişe işaretidir.
5. Giriş engelleri ve dengeleyici güç — yasal engeller, batık maliyet, ağ etkileri, ölçek; alıcı gücü ve potansiyel rekabet sonucu yumuşatır.
6. Ara sonuç — birden çok makul pazar tanımı varsa hepsi üzerinden analiz yapılır (en muhafazakâr senaryo dâhil); ispat ve veri kaynağı her pay için belirtilir.

Çıktı modülleri

• Ürün ve coğrafi pazar tanımı gerekçesi.
• Pazar payı tablosu ve HHI hesabı (kaynaklı).
• Giriş engeli ve dengeleyici güç değerlendirmesi.
• Pazar tanımına dair zayıf noktalar ve karşı argüman riskleri.

Plugin bağlamı

Bu beceri rekabet-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.