dava-usul-gorev-yetki

Dava, Usul ve Görev-Yetki

Görev

Patent/faydalı model uyuşmazlığında görevli ve yetkili mahkemeyi, dava türünü, ihtiyati tedbir ve delil tespiti yollarını SMK ve HMK çerçevesinde belirleyip usul iskeletini kurmak.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Talep ne: tecavüzün tespiti/men/ref, tazminat, hükümsüzlük, gasp, lisans/devir uyuşmazlığı?
2. Taraflar nerede; tecavüz fiili nerede işleniyor?
3. Acil koruma ihtiyacı var mı (ürünün piyasaya çıkması, delilin kaybı)?
4. İdari süreç (YİDD kararı) tüketildi mi; iptal davası mı söz konusu?

Denetim şeması

1. Görevli mahkeme (SMK m.156). Sınai mülkiyet hukukundan doğan dava ve işlerde görevli mahkeme Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi (FSHM); kurulmamış yerlerde Asliye Hukuk Mahkemesi bu sıfatla bakar. Ceza yönü için Fikri ve Sınai Haklar Ceza Mahkemesi (not: patent tecavüzünde ceza yaptırımı marka kadar geniş değildir; konuyu hukuk davası ekseninde değerlendir).
2. Yetki (SMK m.156/3). Hak sahibi tarafından açılacak davada davacının yerleşim yeri, hukuki işlemin yapıldığı veya tecavüz fiilinin gerçekleştiği yer mahkemesi yetkilidir; bu, HMK genel yetki kurallarına ek seçenekler sunar.
3. Dava türü ayrımı. Tecavüz davaları (m.149) hak sahibi/lisans alan tarafından; hükümsüzlük davası (m.138) menfaati olanlarca; YİDD kararının iptali davası ise TPMK'ye karşı kararın bildiriminden itibaren süresinde FSHM'de açılır.
4. İhtiyati tedbir ve delil tespiti (SMK m.159, HMK m.389 vd., m.400 vd.). Tecavüzün durdurulması, ürünlere el konulması, gümrükte durdurma gibi tedbirler; teminat ve yaklaşık ispat. Delil tespiti ile fiili/teknik durum kayıt altına alınır.
5. İspat ve bilirkişi. Teknik değerlendirme bilirkişiye dayanır; istem-tekniğin bilinen durumu eşleştirmesi raporda denetlenir. İspat yükü: tecavüzü/kapsamı davacı, savunma/def'i ve istisnayı davalı.

Çıktı modülleri

• Görev-yetki tespiti ve yargı yolu haritası.
• Dava türü ve taraf sıfatı tablosu.
• İhtiyati tedbir / delil tespiti talep iskeleti.
• İspat yükü dağılımı ve bilirkişi soru listesi taslağı.

Plugin bağlamı

Bu beceri patent-faydali-model eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.