kullanmama-defi-ve-ispati

Kullanmama Def'i ve Kullanımın İspatı

Görev

Markanın "kullan ya da kaybet" ilkesini işletmek: tescilden sonra beş yıl içinde Türkiye'de ciddi biçimde kullanılmayan markanın itiraz/dava dayanağı olmasını engellemek (m.19/2 def'i; iptal için m.26/1-a, m.9). İspat yükü kural olarak marka sahibindedir.

Soğuk başlangıç (intake)

• Dayanak marka kaç yıldır tescilli (beş yıl doldu mu)?
• Hangi mal/hizmette kullanım iddia ediliyor?
• Kullanım Türkiye'de, ciddi ve tescil edildiği biçimde mi?
• Kullanmama için haklı sebep var mı (idari engel, ithalat yasağı)?

Denetim şeması

1. Beş yıllık süre. Tescil tarihinden (veya son ciddi kullanımdan) itibaren kesintisiz beş yıl kullanmama aranır (m.9/1).
2. Def'i hakkı (m.19/2). Yayına itirazda, itiraz dayanağı marka beş yıldır tescilliyse başvuru sahibi kullanım ispatı isteyebilir; ispatlanamazsa itiraz o markaya dayanılarak reddedilir.
3. Ciddi kullanım ölçütü. Pazarda gerçek ticari amaçla, markanın esas işlevine uygun, somut ve süreklilik gösteren kullanım; sırf hakkı korumak için sembolik kullanım yeterli değildir.
4. Kapsam. Kullanım, tescilli mal/hizmetin hangileri için ispatlandıysa koruma o kapsamla sınırlanır; kısmî kullanmama kısmî iptal/etkisizlik doğurur.
5. Ayırt ediciliği değiştirmeyen kullanım. Markanın ayırt edici karakterini değiştirmeyen farklı unsurlarla kullanım da kullanım sayılır (m.9/2).
6. Haklı sebep. Marka sahibinin iradesi dışındaki engeller (ruhsat bekleme, ithalat yasağı) kullanmamayı mazur gösterebilir.

Çıktı modülleri

• Beş yıllık süre ve kullanım dönemi cetveli.
• Ciddi kullanım delil listesi (fatura, katalog, reklam, ambalaj — tarihli).
• Def'i/iptal talebi taslağı ve ispat yükü notu.

Plugin bağlamı

Bu beceri marka-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.