ad-soyad-degistirme

Ad ve Soyadın Korunması ve Değiştirilmesi

Görev

Ad üzerindeki hakkın korunmasını sağlamak (tecavüzün men'i/tespiti, tazminat) ya da haklı sebebe dayalı ad/soyad değiştirme veya nüfus kaydı düzeltme talebini doğru usul ve dayanakla kurmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• Talep koruma mı (başkası adımı haksız kullanıyor) yoksa değiştirme mi (kendi adımı değiştirmek istiyorum)?
• Değiştirme sebebi nedir: gülünç/incitici ad, fiilen kullanılan farklı ad, yabancı/yanlış yazım, dini/etnik aidiyet, cinsiyet, telaffuz güçlüğü?
• Adın kullanımından zarar/karışıklık doğuyor mu; somut örnek var mı?
• Nüfus kaydında maddi hata mı var (sehven yazım), yoksa irade ile değiştirme mi isteniyor?

Denetim şeması

1. Adın korunması — TMK m.26: adının kullanılması çekişmeli olan kişi hakkının tespitini; adı haksız kullanılan kişi ise haksız kullanmanın önlenmesini, kusur varsa maddi-manevi tazminat ve kazancın iadesini isteyebilir. Tüzel kişinin adı/unvanı da kişilik hakkı kapsamında korunur.
2. Ad değiştirme — TMK m.27: haklı sebeplerin varlığında kişi, adının değiştirilmesini hâkimden isteyebilir; değişiklik nüfus siciline kaydolunur ve ilan edilir; değiştirmeden zarar gören bir yıl içinde dava açabilir. Haklı sebep takdiri hâkime aittir (gülünçlük, fiilî kullanım, aidiyet vb. yerleşik içtihatla kabul edilir).
3. Görev ve usul — Asliye hukuk mahkemesi görevlidir; ad değiştirme çekişmesiz yargıya yakın bir yapıda yürür (HMK m.382). Yetki: talep edenin yerleşim yeri (TMK m.19). Nüfus müdürlüğü hasım gösterilir.
4. Nüfus kaydı düzeltme — Maddi/sehven hatalarda 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu çerçevesinde idari düzeltme; çekişmeli/irade içeren değişiklikte mahkeme kararı gerekir.
5. Soyadı — Soyadı değişikliği de m.27 haklı sebep rejimine tabidir; aile soyadıyla bağ ve nüfus kaydının bütünlüğü gözetilir.

Çıktı modülleri

• Talep türü ve dayanak (m.26 koruma / m.27 değiştirme) belirlemesi.
• Haklı sebep gerekçesi ve destekleyici delil listesi.
• Dilekçe iskeleti (görevli mahkeme, hasım nüfus müdürlüğü, talep sonucu).
• Yerleşik içtihat ilkesi atfı, künye [doğrulanacak].

Plugin bağlamı

Bu beceri kisiler-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.