asiri-dusuk-teklif

Aşırı Düşük Teklif Sorgulaması

Görev

Bir teklifin aşırı düşük sayılarak açıklama istenmesi sürecinin ve açıklamanın kabul/reddinin hukuka uygunluğunu denetlemek; istekli adına savunulabilir açıklama stratejisi kurmak.

Soğuk başlangıç (intake)

1. İhale türü nedir; aşırı düşük sınır değer/sorgulama nasıl hesaplandı?
2. İdare yazılı açıklama istedi mi, talep edilen hangi bileşenler için?
3. Açıklamaya hangi belgeler sunuldu (maliyet, fiyat teklifi, analiz)?
4. Açıklama hangi gerekçeyle reddedildi?

Denetim şeması

1. Tespit (m.38): Diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre aşırı düşük görünen teklifler reddedilmeden önce yazılı açıklama istenir; idare doğrudan reddedemez, sorgulama zorunludur.
2. Açıklama konuları: İmalat sürecinin/hizmetin ekonomikliği, seçilen teknik çözümler, istisnaî elverişli koşullar, teklif edilen işin özgünlüğü gibi unsurlar belgelenir. Yapım/hizmet ihalelerinde önemli maliyet bileşenleri ve sınır değer Kamu İhale Genel Tebliği'ndeki yönteme göre değerlendirilir.
3. Belgelendirme: Açıklamanın üçüncü kişilerden alınan proforma/fiyat teklifi, kamu kurumu fiyatları, kendi üretim maliyeti gibi tevsik edici belgelere dayanması gerekir; mevzuata uygun analiz formatı aranır.
4. Değerlendirme: Açıklama yeterliyse teklif geçerli kabul edilir; yetersiz/dayanaksızsa reddedilir. İdarenin değerlendirmesi gerekçeli olmalı, soyut ret iptal sebebidir.
5. Ara sonuç: Aşırı düşük açıklamasının reddi/kabulü kesinleşen karar bildirimiyle birlikte şikâyet-itirazen şikâyet konusu yapılır. Tebliğdeki güncel hesap yöntemi [güncel Tebliğ doğrulanacak] teyit edilir.

İspat yükü: Açıklamayı sunan istekli, fiyatın gerçekçiliğini belgelerle ispatlar; idare reddi somut analizle gerekçelendirir.

Çıktı modülleri

• Sınır değer/sorgulama hesap kontrolü.
• Maliyet bileşeni bazlı açıklama taslağı iskeleti.
• Ret gerekçesi yeterlilik değerlendirmesi.

Plugin bağlamı

Bu beceri kamu-ihale-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.