basvuru-yolu-sulh-ceza

Sulh Ceza Hâkimliğine Başvuru ve İtiraz

Görev

İdari yaptırım kararına karşı 5326 m.27-29 usulünü işletmek: doğru merci, süre, dilekçe içeriği ve itiraz yolunu belirlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Yaptırım kararı ne zaman tebliğ/tefhim edildi (süre başlangıcı)?
• Kararı veren idare ve kararın bulunduğu yer neresi (yetkili hâkimlik)?
• Karar yalnızca idari para cezası mı, yoksa idari yargının görev alanına giren bir işlemle birlikte mi verildi?
• Daha önce idareye itiraz/başvuru yapıldı mı?

Denetim şeması

1. Görevli merci: İdari yaptırım kararına karşı kural olarak sulh ceza hâkimliği görevlidir (5326 m.27/1). İstisna: yaptırım, idari yargının görev alanına giren bir işlemin parçasıysa idari yargı görevlidir (m.27/8). Bu ayrımı en baştan netleştir.
2. Yetkili hâkimlik: Yaptırım kararını veren idarenin bulunduğu yer sulh ceza hâkimliği (m.27/1).
3. Süre: Kararın tebliği/tefhiminden itibaren 15 gün içinde başvuru (m.27/1). Süre hak düşürücüdür; mücbir sebep halinde m.27/2'deki imkân değerlendirilir.
4. Başvuru dilekçesi: Kabahatin sübutuna, kusura, miktara, yetki/şekil sakatlığına ve zamanaşımına ilişkin somut iddialar; deliller ve tanık listesi. Harç/masraf rejimi kontrol edilir.
5. İnceleme ve karar: Hâkimlik dosya üzerinden veya duruşmalı inceleyebilir; başvurunun kabulü (kararın kaldırılması/değiştirilmesi) ya da reddine karar verir (m.28).
6. İtiraz (m.29): Hâkimlik kararına karşı, belirli ceza eşiklerinde, tebliğden itibaren 7 gün içinde bir başka (numara olarak izleyen) sulh ceza hâkimliğine itiraz; itiraz mercii kararı kesindir. Eşik altı cezalarda hâkimlik kararı kesin olabilir; tutar eşiğini kontrol et.

İspat yükü idarede; başvurucu sakatlık ve çürütücü delilleri ileri sürer.

Çıktı modülleri

• Süre ve merci tespit kartı.
• Başvuru dilekçesi iskeleti (talep sonucu + gerekçe + deliller).
• İtiraz yolu/eşik kontrol listesi.

Plugin bağlamı

Bu beceri kabahatler-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.