is-kazasi-meslek-hastaligi-tespit

İş Kazası ve Meslek Hastalığı Tespiti ve Bildirim

Görev

Bir olayı iş kazası (5510 m.13) veya meslek hastalığı (5510 m.14) olarak nitelendirmek, bildirim yükümlülüklerini (6331 m.14, 5510 m.13/2) ve sürelerini denetlemek; eksik/geç bildirimin sonuçlarını çıkarmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• Olay nerede, ne zaman, hangi koşulda gerçekleşti; çalışan o sırada işveren otoritesi altında mıydı?
• Yaralanma/ölüm var mı; sağlık raporu/epikriz mevcut mu?
• SGK'ya ve kolluğa bildirim yapıldı mı, tarihleri ne?
• Meslek hastalığı iddiası varsa maruziyet ve yükümlülük süresi nedir?

Denetim şeması

1. İş kazası unsurları (5510 m.13): Sigortalının (a) işyerinde, (b) işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle, (c) işveren tarafından görevle başka yere gönderilmesi sırasında, (d) emziren kadının çocuğuna süt verme zamanlarında, (e) işverence sağlanan taşıtla gidiş-gelişte bedence/ruhça zarara uğraması. Bu hallerden biri varsa iş kazasıdır; illiyet geniş yorumlanır.
2. Meslek hastalığı (5510 m.14): İşin niteliğine bağlı maruziyet sonucu hastalık; yükümlülük süresi ve maruziyet süresi listeye göre değerlendirilir, gerekirse Meslek Hastalıkları/SGK Sağlık Kurulu raporu.
3. Bildirim (6331 m.14, 5510 m.13/2): İşveren kazayı kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirir; ölümlü/ağır kazalarda kolluğa derhal haber verme. İSG kayıt yükümlülüğü ve ramak kala olaylarının kaydı (m.14/2) ayrıca denetlenir.
4. İspat: Olayın iş kazası olduğunu kural olarak iddia eden (çalışan/hak sahibi) ortaya koyar; SGK tespiti yoksa iş mahkemesinde tespit davası açılabilir. Ara sonuç: Nitelendirme + bildirim durumu netleştir; geç bildirim idari cezaya ve SGK'ya doğan masrafların işverene rücuuna zemin olur.

Çıktı modülleri

• İş kazası/meslek hastalığı nitelendirme notu (madde altlamalı).
• Bildirim takvimi ve eksiklik raporu.
• Gerekirse tespit davası yol haritası.

Plugin bağlamı

Bu beceri is-sagligi-guvenligi eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.