is-guvencesi-ve-ise-iade

İş Güvencesi ve İşe İade Davası

Görev

İş K. m.18-21 kapsamında iş güvencesi şartlarını denetlemek, işe iade sürecini (arabuluculuk + dava) kurmak ve geçersiz fesih sonuçlarını (işe başlatma ya da tazminat) hesaplamak.

Soğuk başlangıç (intake)

1. İşyerinde kaç işçi çalışıyor; işverenin aynı işkolundaki diğer işyerleri var mı?
2. İşçinin kıdemi en az 6 ay mı; işveren vekili konumunda mı (m.18/son)?
3. Fesih bildirimi ne zaman tebliğ edildi?
4. Fesih yazılı ve gerekçeli mi?

Denetim şeması

1. Kapsam şartları (m.18): Otuz veya daha fazla işçi, en az 6 ay kıdem, belirsiz süreli iş sözleşmesi. İşveren vekili ve yardımcıları (işletmenin bütününü sevk/yönetenler ile işyerinin tamamını yöneten ve işçi alıp çıkarma yetkisi olanlar) kapsam dışı. İşçi sayısı eşiği işverenin aynı işkolundaki tüm işyerleri birlikte sayılarak belirlenir.
2. Geçerli sebep yokluğu: Fesih geçerli sebebe dayanmıyorsa veya sebep ispatlanamıyorsa fesih geçersizdir. İspat yükü işverende (m.20/2).
3. Süre ve usul:
   • Arabuluculuğa başvuru: Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvuru zorunlu (dava şartı — 7036 m.3, m.11 atfı).
   • Anlaşamama tutanağından itibaren iki hafta içinde işe iade davası açılır.
4. Hüküm (m.21): Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse:
   • Boşta geçen süre ücreti: en çok 4 aya kadar ücret ve haklar.
   • İşe başlatmama tazminatı: işçinin kıdemine göre 4-8 aylık ücret (mahkeme takdir eder).
   • İşçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 işgünü içinde işe başlamak için işverene başvurmalı; başvurmazsa fesih geçerli sayılır.
   • İşveren bir ay içinde işe başlatmazsa tazminat muaccel olur.

Çıktı modülleri

• Kapsam şartları kontrol listesi (var/yok).
• Süre takvimi (1 ay arabuluculuk + 2 hafta dava + 10 işgünü başvuru).
• Olası hüküm: boşta geçen + başlatmama tazminatı tahmini aralığı.
• Stratejik not: işe iade mi, alacak davası mı tercih edilmeli.

Plugin bağlamı

Bu beceri is-hukuku-bireysel eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.