arazi-arsa-duzenlemesi-dop

Arazi ve Arsa Düzenlemesi (m.18 / DOP)

Görev

İmar uygulaması (parselasyon) ve DOP işlemlerinin hukuka uygunluğunu denetlemek; eşit dağıtım ve kamu payı dengesini kontrol ederek iptal davasını kurmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• Uygulama hangi imar planına dayanıyor, encümen/onay kararı tarihi ne?
• Müvekkilin eski parseli ile tahsis edilen yeni parsel(ler) neler?
• DOP oranı kaç, hangi kamu tesisleri için kesildi?
• Dağıtımda değer kaybı, başka bölgeye tahsis veya eşitsizlik var mı?

Denetim şeması

1. Uygulamanın dayanağı (3194 m.18): Düzenlemenin onaylı uygulama imar planına dayanması zorunludur; plansız m.18 uygulaması yapılamaz. Plan-uygulama bağı ilk denetim noktasıdır.
2. DOP kesintisi: Düzenlemeye giren taşınmazlardan, düzenleme ile oluşan değer artışı karşılığında ve kanunda belirlenen üst oran dahilinde, bedelsiz olarak düzenleme ortaklık payı kesilir; DOP yalnızca m.18'de sayılan kamusal hizmet alanları için kullanılabilir. Oranın ve kullanım amacının yasallığı denetlenir.
3. Eşit/eşdeğer dağıtım ilkesi: Maliklerin yeni parsellere mümkün olduğunca eski parseline yakın ve eşdeğer biçimde tahsisi esastır; başka bölgeye savrulma, değer kaybı, hisseli hale getirme eşitlik denetiminden geçirilir.
4. Mükerrer DOP yasağı: Aynı taşınmazdan ikinci kez DOP kesilemez (daha önce kesinti yapılmışsa); bu husus tapu kaydı ve önceki uygulamalarla doğrulanır.
5. İspat ve bilirkişi: Harita mühendisi/şehir plancısı bilirkişi, dağıtım cetvelleri, parselasyon paftaları, değerleme; ispat yükü idarenin işlemin hukuka uygunluğunu, davacının somut zararını göstermesi şeklinde paylaşılır.
6. Süre ve ara sonuç: Parselasyon işlemi ilan edilir; İYUK m.7'de 60 günde iptal davası açılır. DOP oranı, dağıtım veya plan-uygulama bağı sakatsa iptal + gerekirse YD. İlkesel Danıştay atfı [doğrulanacak].

Çıktı modülleri

• DOP oranı ve kullanım amacı denetim notu.
• Eski-yeni parsel eşdeğerlik karşılaştırması.
• Mükerrer DOP/değer kaybı kontrol listesi.
• Parselasyon iptali dilekçe iskeleti ve bilirkişi soruları.

Plugin bağlamı

Bu beceri imar-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.