disiplin-ve-savunma-sureci

Disiplin ve Savunma Süreci Yönetimi

Görev

Çalışan kusurlu davranışını, ileride haklı/geçerli feshe dayanak olacak biçimde usulüne uygun belgelemek; orantılı disiplin yaptırımını uygulamak ve savunma hakkını hukuka uygun kullandırmak.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Somut olay nedir, tarihi ve tanıkları kim (devamsızlık, talimata aykırılık, kavga, gizlilik ihlali)?
2. İşyerinde disiplin yönetmeliği/ceza skalası var mı?
3. Çalışanın sicilinde benzer önceki ihtar/ceza var mı (tekerrür-orantılılık)?
4. Olay kaç gün önce gerçekleşti?

Denetim şeması

1. Tespit ve tutanak: Olay anında, en az iki tanık imzasıyla, somut yer-zaman-davranış içeren tutanak düzenle. Belirsiz ifadeler ("saygısızdı") değil, fiil tarif et.
2. Savunma istemi (4857 m.19/2): Çalışana yazılı, makul süreli (uygulamada genelde 2-3 işgünü) savunma daveti tebliğ et; sorulan davranış açıkça belirtilsin. Savunma vermezse bunu da tutanağa bağla.
3. Devamsızlıkta özel rejim (m.25/II-g): İzinsiz/mazeretsiz ardı ardına 2 işgünü, bir ayda iki kez tatil sonrası işgünü ya da bir ayda 3 işgünü devamsızlık haklı fesih sebebidir; her gün ayrı tutanakla ve tercihen ihtarla belgelenmeli.
4. Orantılılık ve eşit davranma (m.5): Yaptırım fiil ağırlığıyla orantılı; benzer olayda farklı çalışana farklı muamele eşitlik ihlali doğurur.
5. Süre (m.26): Haklı fesih sebebi olacaksa öğrenmeden itibaren 6 işgünü içinde harekete geç.
6. İspat: Disiplin sürecinin tüm adımları (tutanak, tebliğ, savunma) yazılı delille kanıtlanmalı; ispat yükü işverende.
7. Ara sonuç: Savunma alınmadan/orantısız ceza → fesihte usulsüzlük ve eşitsiz muamele riski.

Çıktı modülleri

• Olay tutanağı taslağı (tanık imza alanlı).
• Savunma istem (tebliğ) yazısı taslağı.
• Disiplin kurulu kararı / yazılı ihtar taslağı ve orantılılık notu.

Plugin bağlamı

Bu beceri ik-insan-kaynaklari eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.