dava-dilekcesi-mimarisi

Dava Dilekçesi Mimarisi (HMK m.119)

Görev

HMK m.119'un zorunlu unsurlarını taşıyan, vakıaları delillerle bağlanmış, talep sonucu açık ve infaza elverişli bir dava dilekçesi iskeleti üretmek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Talep türü ne? (eda / tespit / inşai; terditli/seçimlik/kısmi mi?)
• Dava değeri belirli mi, belirsiz alacak davası (m.107) mı?
• Hangi vakıalar hangi delillerle ispatlanacak?
• Faiz türü ve başlangıç tarihi ne olacak?

Denetim şeması

1. Zorunlu unsurlar (HMK m.119/1): mahkeme adı; tarafların ad-soyad/unvan, adres ve TC/vergi no; varsa vekil bilgisi; davanın konusu ve dava değeri; vakıaların açık özeti (a-h bentleri); ileri sürülen her vakıanın hangi delille ispat edileceği (m.119/1-f, delil bağlama); dayanılan hukuki sebepler; açık talep sonucu; imza.
2. Eksiklik sonucu (m.119/2): Bazı unsurlardaki eksiklik için bir haftalık kesin süre verilir; tamamlanmazsa dava açılmamış sayılır. Vakıa ve talep sonucu gibi çekirdek unsurlar bu kapsamdadır.
3. Talep sonucu tasarımı: Eda davasında miktar/ifa açık; belirsiz alacak (m.107) veya kısmi dava (m.109) tercihi bilinçli yapılır — belirsiz alacakta sonradan artırım faiz ve zamanaşımı bakımından avantajlıdır.
4. Delil bağlama disiplini: Her vakıanın altına dayandığı delil (senet, tanık, bilirkişi, keşif, yemin) yazılır; "her türlü delil" ibaresi tek başına yetersiz sayılabilir; senetle ispat zorunlu vakıada (m.200) tanık delili sınırlıdır.
5. Harç ve gider avansı: Dava değerine göre nispi/maktu harç ve gider avansı (m.120) yatırılır; eksikse dava şartı eksikliği (m.114/1-g) doğar.

Ara sonuç: Unsur kontrol listesi tamamlanmadan dilekçe sonuçlandırılmaz.

Çıktı modülleri

• m.119 unsur kontrol listesi (var/eksik).
• Vakıa–delil eşleştirme tablosu.
• Talep sonucu (faiz/masraf/vekâlet ücreti dâhil) ve [doldurulacak] yer tutucular.

Plugin bağlamı

Bu beceri hukuk-muhakemesi eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.