destekten-yoksun-kalma-ve-cismani-zarar

Destekten Yoksun Kalma ve Cismani Zarar

Görev

Ölüm ve bedensel zarar hallerinde TBK m.53-55 kalemlerini tek tek belirlemek: cenaze gideri, tedavi gideri, çalışma gücü kaybı/azalması, ekonomik geleceğin sarsılması ve destekten yoksun kalma tazminatı. Hak sahiplerini ve destek ilişkisini saptamak; hesabı aktüeryal dayanağa oturtmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• Zarar ölümle mi sonuçlandı, yoksa bedensel zarar/sürekli sakatlık mı var?
• Ölende destek veren konum (gelir, yaş, bakmakla yükümlü olunanlar)?
• Yaralanmada iyileşme süresi, maluliyet oranı (rapor var mı)?
• Trafik/iş kazası gibi özel rejim ve sigorta devrede mi?

Denetim şeması

1. Ölüm hâli kalemleri (m.53). Cenaze giderleri; ölüm hemen gerçekleşmemişse tedavi giderleri ve çalışma gücü kaybından doğan kayıplar; destekten yoksun kalma zararı. Bu kalemler ayrı ayrı talep edilir.
2. Destek kavramı. Destek, ölenin düzenli ve fiilen yardım ettiği kişidir; salt yasal akrabalık yetmez, fiilî destek ilişkisi aranır. Eş, çocuk, ana-baba tipik destek görenlerdir; destek payı ve süresi belirlenir.
3. Bedensel zarar kalemleri (m.54). Tedavi giderleri, kazanç kaybı, çalışma gücünün azalmasından/yitirilmesinden doğan kayıplar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar.
4. Belirleme (m.55). Destek ve bedensel zarar hesabında sosyal güvenlik/sigorta mevzuatındaki sınırlamalarla bağlı kalınmaz; gerçek zarar esas alınır. Maluliyet oranı sağlık kurulu/ATK raporuna, hesap aktüer tablosuna (TRH/PMF) dayandırılır.
5. Mahsup ve rücu. SGK gelir/aylık ve sigorta ödemelerinin tazminata etkisi ve rücu ilişkisi (m.62; ilgili sosyal güvenlik mevzuatı) ayrıca incelenir; mükerrer tahsil önlenir.
6. Ara sonuç. Kalem-hak sahibi-tutar tablosu kurulur; maluliyet ve aktüer raporu ihtiyacı, destek payı varsayımları ve [doğrulanacak] veriler açıkça işaretlenir.

Çıktı modülleri

• Kalem ve hak sahibi tablosu (ölüm/bedensel ayrımı).
• Bilirkişi/aktüer soru listesi (destek payı, maluliyet, yaşam süresi).
• Talep sonucu taslağı (kalem bazlı tutarlarla).

Plugin bağlamı

Bu beceri haksiz-fiil-tazminat eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.