ceza-boyutu-marka-telif

Ceza Boyutu (Marka ve Telif Suçları)

Görev

Fikri-sınai tecavüzün ceza boyutunu (marka suçları SMK m.30, telif suçları FSEK m.71-72) şikâyet, soruşturma ve koruma tedbiri yönünden değerlendirmek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Tecavüz markaya mı yoksa telife mi ilişkin; hak tescilli mi?
• Taklit ürün üretimi/satışı/ithali var mı; ticari ölçek nedir?
• Şikâyet süresi içinde misiniz; uzlaşma kapsamı düşünüldü mü?
• Arama-el koyma için yeterli somut delil var mı?

Denetim şeması

1. Marka suçları: SMK m.30 — taklit marka taşıyan ürünü üretmek, satmak, ithal/ihraç etmek, marka hakkına tecavüz suçtur. Suçun oluşması için markanın tescilli olması şarttır (SMK m.30/4). Şikâyete bağlıdır (m.30/5).
2. Telif suçları: FSEK m.71 — eseri izinsiz çoğaltma, yayma, umuma iletim, manevi haklara tecavüz; m.72 koruyucu programları etkisiz kılma. Şikâyet ve uzlaşma rejimi (CMK m.253) uygulanır.
3. Şikâyet: Suçlar takibi şikâyete bağlıdır; şikâyet süresi fiili ve faili öğrenmeden itibaren işler (TCK m.73 — 6 ay). Süre ve şikâyet hakkı sahipliği denetlenir.
4. Koruma tedbirleri: Arama ve el koyma CMK m.116 vd. ve m.127; taklit ürünlere el konulması. Hukuk davasındaki delil tespitinden ayrı, ceza muhakemesi disiplini geçerlidir.
5. İspat ve görev: Suçun sübutu ceza standardıyla (şüpheden sanık yararlanır); görevli mahkeme FSHM Ceza/asliye ceza. Bilirkişi taklit/iltibas tespiti yapar.
6. Ara sonuç: Ceza ve hukuk yolları paralel yürütülebilir; ceza davasındaki tespit hukuk davasında delil değeri taşır, ancak hukuk hâkimi bağlı değildir (HMK/maddî vakıa ayrımı).

Çıktı modülleri

• Şikâyet dilekçesi iskeleti ve süre uyarısı.
• Arama-el koyma talep gerekçesi.
• Ceza-hukuk yolu koordinasyon notu.

Plugin bağlamı

Bu beceri fikri-mulkiyet-dava eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.