enerji-ispat-delil

Enerji Uyuşmazlıklarında İspat ve Delil

Görev

Enerji dosyasında ispat yükünü doğru dağıtmak; teknik/sayısal delili (ölçüm, uzlaştırma, EPDK kaydı) hukuken kullanılabilir biçimde toplamak ve bilirkişi incelemesine hazırlamak.

Soğuk başlangıç (intake)

1. İspatı gereken vakıa nedir (bedel, ihlal, üretim miktarı, ayıp, gecikme)?
2. Mevcut belgeler hangileri (lisans, sözleşme, fatura, ölçüm verisi)?
3. Veri EPİAŞ/EPDK/dağıtım şirketinde mi; erişim yetkisi var mı?
4. Teknik konu bilirkişi gerektiriyor mu?

Denetim şeması

1. İspat yükü: TMK m.6 — iddia eden ispatla yükümlü. İdari yaptırımda ihlali idare ispatlar; ancak müvekkil lehine vakıalar (uyum, mücbir sebep) müvekkilce belgelenir.
2. Belge delili: Lisans/önlisans, bağlantı ve sistem kullanım anlaşmaları, PPA/EPC, EPDK Kurul kararları ve yazışmaları öncelikli yazılı delildir (HMK m.199 vd.); ticari defterler TTK m.64 ve HMK kapsamında değerlendirilir.
3. Teknik/sayısal veri: Sayaç ve ölçüm verisi, EPİAŞ uzlaştırma ve PTF/SMF verileri, üretim raporları; bunların resmî kayıttan temini ve dönem bütünlüğü doğrulanır. Eksik dönem hesabı çürütür.
4. Bilirkişi: Tarife/uzlaştırma hesabı, üretim kaybı, EPC performans/ayıp gibi konularda HMK m.266 vd. bilirkişi; rapor metodolojisi ve dayanak verisi denetlenir, çelişki için ek rapor istenir.
5. Delil tespiti ve sunum: Acil hallerde HMK m.400 vd. delil tespiti; idari yargıda re'sen araştırma ilkesi gözetilerek eksik belgenin mahkemece getirtilmesi talep edilir.

Çıktı modülleri

• İspat yükü ve delil planı tablosu (vakıa/delil/kaynak).
• Veri temin ve müzekkere talep listesi.
• Bilirkişiye sorulacak teknik sorular taslağı.

Plugin bağlamı

Bu beceri enerji-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.