aklama-masak

Aklama (Kara Para) ve MASAK Yükümlülükleri

Görev

TCK m.282 aklama suçunun unsurlarını öncül suç ekseninde denetlemek; 5549 sayılı Kanun kapsamında yükümlü (banka, aracı kurum, gerçek/tüzel kişi) sorumluluğunu ve MASAK sürecini ele almak.

Soğuk başlangıç (intake)

• Öncül (kaynak) suç ne, sabit mi, yoksa iddia mı?
• Hangi malvarlığı değeri, hangi işlemle "akladı" iddia ediliyor?
• Müvekkil yükümlü mü (banka/aracı kurum) yoksa fail mi konumunda?
• MASAK/şüpheli işlem bildirimi veya elkoyma kararı var mı?

Denetim şeması

1. Öncül suç (TCK m.282/1): Aklamanın ön şartı, malvarlığı değerinin "suçtan kaynaklanması"dır. Öncül suçun varlığı/kanıtı tartışılır; öncül suç sabit değilse aklama da sakatlanır. Öncül suçun kesin mahkûmiyeti şart değildir, ancak suç teşkil eden bir kaynak ortaya konmalıdır.
2. Fiil: Değeri "yurt dışına çıkarma" veya "gayrimeşru kaynağını gizleme/niteliğini değiştirme" fiilleri. Salt elde bulundurma yetmez; aklama fiili (gizleme/dönüştürme/aklamaya yönelik işlem) aranır.
3. Manevi unsur: Kast; failin değerin suçtan kaynaklandığını bilmesi (TCK m.21).
4. Nitelikli haller ve etkin pişmanlık: TCK m.282/3 (kamu görevlisi/belli meslek) ve m.282/6 etkin pişmanlık (soruşturma başlamadan önce değerlerin teslimi) kontrol edilir.
5. Yükümlü sorumluluğu: 5549 sayılı Kanun — müşterini tanı, şüpheli işlem bildirimi (ŞİB), muhafaza-ibraz. İhlal idari para cezası doğurur; ŞİB'in gizliliği (ifşa yasağı) önemlidir.
6. Elkoyma/müsadere: CMK m.128 (taşınmaz, hak, alacak) ve TCK m.54-55 müsadere; aklama dosyalarının ekonomik ağırlığı buradadır.
7. Ara sonuç: Öncül suç-aklama bağı, aklama fiilinin gerçekliği, kast ve yükümlülük ihlali ayrı ayrı değerlendirilir.

Çıktı modülleri

• Öncül suç-aklama bağ analizi
• Fiil tipi (gizleme/dönüştürme/yurt dışı) nitelendirmesi
• Yükümlü uyum/ihlal değerlendirmesi
• Elkoyma-müsadere risk notu
• Savunma veya etkin pişmanlık stratejisi taslağı

Plugin bağlamı

Bu beceri ekonomik-ceza eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.