eczaci-meslek-disiplin-sorumluluk

Eczacının Meslek, Disiplin ve Tazminat Sorumluluğu

Görev

Eczacının mesleki kusurundan (yanlış ilaç/doz, danışmanlık eksikliği, reçeteye aykırı verme) doğan disiplin, hukuki ve cezai sorumluluğunu değerlendirmek.

Soğuk başlangıç (intake)

• İddia: yanlış ilaç/doz verme, muadil değişimi, reçeteye aykırılık, danışmanlık eksikliği, sır ihlali mi?
• Hastada zarar doğdu mu; nedensellik kuruluyor mu?
• Süreç: hasta şikâyeti, eczacı odası disiplin, savcılık, tazminat davası?
• Reçete ve teslim kaydı (varsa kamera/İTS) mevcut mu?

Denetim şeması

1. Sorumluluk türleri. Disiplin (eczacı odası/Türk Eczacıları Birliği mevzuatı), hukuki tazminat (TBK m.49 vd. haksız fiil veya hasta-eczane ilişkisinde sözleşmesel sorumluluk), cezai (taksirle yaralama TCK m.89 / öldürme m.85).
2. Kusur ve özen. Eczacının uzman özen yükümlülüğü: reçeteyi kontrol, etkileşim uyarısı, doğru ürün/doz teslimi, muadil kuralları. Ara sonuç: özen yükümlülüğü ihlal edildi mi (objektif özen ölçütü)?
3. Nedensellik ve zarar. Hatalı teslim ile zarar arasında uygun illiyet; hastanın kendi kusuru/araya giren etken müterafık kusur (TBK m.52) doğurabilir. İspat: kusuru/zararı davacı; özenli davranışı eczacı belgelemeye çalışır.
4. Sır saklama ve veri. Hasta sağlık verisi özel nitelikli kişisel veridir (KVKK m.6); ifşa hem disiplin hem tazminat hem ceza (TCK m.136) sorumluluğu doğurabilir.
5. Süre. Haksız fiilde TBK m.72 zamanaşımı; ceza zamanaşımı uzunsa o uygulanır.

Çıktı modülleri

• Sorumluluk türü ve görevli mercilere göre ayrıştırma.
• Kusur-nedensellik-zarar altlama notu.
• Disiplin savunması / tazminat dava değerlendirmesi [doldurulacak].

Plugin bağlamı

Bu beceri eczacilik-ilac eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.