e-ticaret-uyusmazlik-yargi-yolu

Uyuşmazlık Çözümü ve Görev-Yetki

Görev

E-ticaret uyuşmazlığının niteliğine göre doğru çözüm merciini ve görev-yetki kurallarını belirlemek; gerekli ön şartları (dava şartı arabuluculuk, parasal sınır) tespit etmek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Taraflar tüketici-satıcı mı, iki tacir mi, vatandaş-idare mi?
• Uyuşmazlık değeri yaklaşık ne kadar?
• Konu sözleşme/iade mi, ticari ileti yaptırımı mı, veri ihlali mi, içerik mi?
• Daha önce bir başvuru/şikâyet yapıldı mı?

Denetim şeması

1. Tüketici uyuşmazlıkları (6502): tüketici işlemlerinde parasal sınır altındaki uyuşmazlıklar Tüketici Hakem Heyeti'ne (zorunlu), üzeri Tüketici Mahkemesi'ne gider; sınır her yıl güncellenir. Tüketici davalarında dava şartı arabuluculuk öngörülen hallerde uygulanır.
2. Ticari uyuşmazlıklar (B2B): tacirler arası e-ticaret sözleşmeleri ve haksız rekabet (TTK m.54-55) Asliye Ticaret Mahkemesi'nde; ticari davalarda dava şartı arabuluculuk (TTK m.5/A) uygulanır.
3. İdari yaptırım: 6563 m.12 idari para cezalarına ve Bakanlık işlemlerine karşı 2577 sayılı İYUK kapsamında idari yargı (idare mahkemesi); süre ve dava şartlarına dikkat edilir.
4. Kişisel veri: KVKK ihlallerinde ilgili kişi başvurusu ve KVK Kurulu şikâyeti (6698 m.13-15); Kurul kararına karşı idari yargı yolu açıktır.
5. İçerik/erişim: 5651 kapsamında erişim engelleme ve içerik kaldırma talepleri Sulh Ceza Hâkimliği veya ilgili usule göre yürütülür. Yetki: HMK genel yetki kuralları + tüketici lehine yerleşim yeri mahkemesi seçeneği; sözleşmedeki yetki şartının tüketiciye karşı geçerliliği denetlenir. Ara sonuç: mercii + ön şart + süre listesi.

Çıktı modülleri

• Görev-yetki ve mercii kararı tablosu.
• Dava şartı (arabuluculuk/parasal sınır) kontrolü.
• Başvuru sırası ve süre takvimi.

Plugin bağlamı

Bu beceri e-ticaret-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.