belge-konismento-carter-inceleme

Belge İnceleme (Konişmento, Çarter ve Sörvey)

Görev

Deniz ticareti dosyasındaki belgeleri sistemli biçimde okuyup riskli/asimetrik kayıtları, çelişkileri ve eksik delilleri tespit etmek; sözleşmesel pozisyonu ve ispat durumunu hızla çıkarmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• Hangi belgeler mevcut (konişmento, çarter parti, manifesto, ordino, sörvey, gemi jurnali, protesto/rezerv)?
• Belgeler tutarlı mı; konişmento ile çarter parti çatışıyor mu?
• Sözleşmede tahkim, yetki, yabancı hukuk, sorumluluk ve sürastarya kayıtları nasıl?
• Eksik veya okunamayan kritik belge var mı?

Denetim şeması

1. Konişmento denetimi: Zorunlu içeriği (TTK m.1228 vd.) ve türünü (nama/emre/hamiline) belirle; "temiz/clean" mi yoksa rezerv kayıtlı mı olduğunu, yükün durumuna ilişkin karine etkisini (taşıyan aleyhine/lehine) değerlendir.
2. Çarter parti kayıtları: Navlun, FIOST, starya/sürastarya, off-hire, tahkim ve uygulanacak hukuk klozlarını çıkar; konişmentoya atıf (incorporation) yoluyla hangi kayıtların yük ilgilisine karşı ileri sürülebileceğini değerlendir.
3. Sörvey/ekspertiz ve protesto: Sörvey raporunun bağımsızlığını, hasar tespiti ve nedensellik açıklamasını denetle; ziya/hasar ihbar ve protestolarının süresinde ve usulünce yapılıp yapılmadığını kontrol et.
4. Çelişki ve boşluk taraması: Belgeler arası tutarsızlıkları (ağırlık, koli sayısı, tarih, taraf adı) listele; ispat bakımından eksik delilleri ([gemi jurnali], [VDR kaydı], [yükleme fotoğrafı] gibi) işaretle.
5. İspat ve ara sonuç: Her belgenin kimin lehine karine/delil oluşturduğunu belirt; çıktıda sözleşmesel pozisyonu güçlü/zayıf yönleriyle özetle ve hangi belgenin temin edilmesi gerektiğini öner. Belirsiz alanlara [doğrulanacak] notu düş.

Çıktı modülleri

• Belge envanteri ve eksik belge listesi
• Riskli/asimetrik kayıtlar tablosu (kloz bazında)
• Çelişki/ispat haritası ve temin edilecek deliller notu

Plugin bağlamı

Bu beceri deniz-ticareti-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.