delil-ispat-baglama

Delil, İspat ve Delillerin Bağlanması

Görev

Vakıaları kabul edilebilir delillerle desteklemek; ispat yükünü doğru dağıtmak; senetle ispat sınırlarını gözetmek ve delil listesini dilekçeye sağlam bağlamak. Somutlaştırılmamış delil dikkate alınmaz (HMK m.194).

Soğuk başlangıç (intake)

• Hangi vakıa hangi delille ispatlanacak?
• Senet/yazılı delil var mı, yoksa tanık mı dayanılacak?
• Karşı tarafın elindeki belgeler gerekli mi (ibraz)?
• Delil tespiti veya bilirkişi gerekiyor mu?

Denetim şeması

1. İspat yükü (HMK m.190; TMK m.6): Bir hakkın varlığını iddia eden, dayandığı vakıayı ispatla yükümlüdür. Karşı ispat ve aksini ispat ayrımını gözetin.
2. Delil türleri (HMK m.187 vd.): Kesin deliller (senet, yemin, kesin hüküm) ve takdiri deliller (tanık, bilirkişi, keşif, uzman görüşü). Her vakıaya en güçlü delili eşleyin.
3. Senetle ispat zorunluluğu (HMK m.200-201): Belirli tutarı aşan hukuki işlemler senetle ispatlanır; senede karşı tanık kural olarak dinlenmez. İstisnalar (m.203): yakın hısımlar, delil başlangıcı, örf-adet.
4. Belge ibrazı ve delil tespiti: Karşı taraftaki/üçüncü kişideki belge için ibraz (HMK m.219-222); kaybolma riski varsa delil tespiti (m.400-406). Fikri-sınai uyuşmazlıkta ihtiyati tedbirle birlikte.
5. Somutlaştırma (HMK m.194): Hangi delilin hangi vakıa için sunulduğunu açıkça yazın; tanıkla ispatı caiz olmayan vakıada tanık göstermeyin. Ara sonuç: vakıa-delil eşleşmesi tamsa delil listesi kapanır.

Çıktı modülleri

• Vakıa-delil eşleşme tablosu
• Delil listesi (senet/tanık/bilirkişi/keşif)
• Senetle ispat sınırı uyarısı
• Delil tespiti/ibraz talebi taslağı

Plugin bağlamı

Bu beceri dava-dilekce-atolyesi eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.