kefalet-gecerlilik-ve-sona-erme

Kefalet — Geçerlilik Şekli, Eş Rızası ve Sona Erme

Görev

Kefaletin TBK m.581-603 kapsamındaki sıkı geçerlilik şartlarını, kefilin sorumluluk sınırını ve sona erme/düşme hallerini denetlemek; çoğu uyuşmazlığın şekil eksikliğinde düğümlendiğini gözeterek geçerlilik testini önce yapmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• Kefalet yazılı mı; el yazısıyla azami miktar ve tarih var mı?
• Kefilin eşi var mı, rızası alınmış mı (istisnalar var mı)?
• Kefalet türü (adi/müteselsil); süreli mi süresiz mi?
• Asıl borcun durumu (muaccel mi, takip yapıldı mı)?

Denetim şeması

1. Şekil (m.583). Kefalet yazılı olmalı; kefilin el yazısıyla sorumlu olduğu azami miktar, kefalet tarihi ve müteselsil kefalette bu sıfat belirtilmeli. Eksiklik kesin hükümsüzlük doğurur — ilk kontrol budur.
2. Eş rızası (m.584). Evli kişinin kefaletinde, kefalet anında veya en geç sözleşme kurulurken eşin yazılı rızası şart; sonradan değişiklik ağırlaştırıyorsa yeniden rıza. İstisnalar (ticaret siciline kayıtlı tacirin işi, mesleki faaliyet vb.) dar yorumlanır.
3. Tür ve başvuru. Adi kefalette önce asıl borçluya başvurma (tartma def'i, m.585); müteselsil kefilde alacaklı doğrudan kefile gidebilir (m.586). Kefil, asıl borçlunun def'ilerini ileri sürebilir (m.591).
4. Sorumluluk kapsamı (m.589). Azami miktarla sınırlı; faiz, takip giderleri belirli koşullarla eklenir.
5. Sona erme/düşme (m.598-600). Gerçek kişi kefaletinde süre kararlaştırılmasa da 10 yılın sonunda kendiliğinden sona erer (m.598/3). Süreli kefalette sürenin sonunda alacaklı bir ay içinde takip/dava yapmazsa kefil kurtulur (m.600). Alacaklının kefili gözetme yükümü ve teminatları koruma (m.592).
6. İspat. Geçerli kefaleti (şekil + eş rızası) alacaklı; düşme/sona erme şartlarını kefil ispatlar. Ara sonuç: geçerlilik + sorumluluk tavanı + güncel durum.

Çıktı modülleri

• Geçerlilik kontrol listesi (şekil + eş rızası).
• Kefile karşı/ kefil lehine savunma stratejisi notu.
• Sona erme/düşme savunması dilekçe iskeleti.

Plugin bağlamı

Bu beceri borclar-hukuku-ozel eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.