eser-sozlesmesi-ayip-temerrut

Eser Sözleşmesi — Ayıp, Teslim ve Temerrüt

Görev

Eserin (inşaat, imalat, tadilat, yazılım) ayıbı, gecikmesi veya bedel uyuşmazlığında tarafların haklarını TBK m.470-486 çerçevesinde denetlemek; ayıba karşı tekeffül ile temerrüt rejimini ayırmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• Eserin konusu ve teslim durumu (teslim edildi/edilmedi, kabul var mı)?
• Ayıp türü (gizli/açık, ağır/önemli); gözden geçirme yapıldı mı?
• Ücret götürü mü, yaklaşık mı; ek iş/imalat var mı?
• Gecikme varsa kesin vade/ihtar durumu?

Denetim şeması

1. Yüklenicinin özen ve sadakat borcu (m.471). Malzeme yüklenicininse ayıba karşı satıcı gibi sorumlu; iş sahibininse uygun olmayan malzeme/talimatı bildirme yükü (m.472).
2. Eseri gözden geçirme ve bildirim (m.477). İş sahibi teslimden sonra imkân bulunca gözden geçirip ayıpları uygun sürede bildirir; aksi halde kabul edilmiş sayılır. Açıkça/örtülü kabul yüklenicinin sorumluluğunu (kasten gizlenen ayıp hariç) kaldırır.
3. İş sahibinin seçimlik hakları (m.475). Eser ayıplı ve kullanılamaz/kabul beklenemezse dönme; ayıbın giderilmesini isteme (aşırı masraf gerektirmiyorsa); bedelden indirim. Ayrıca yüklenicinin kusuru varsa tazminat.
4. Ayıp sorumluluğu zamanaşımı (m.478). Teslimden itibaren 2 yıl; taşınmaz yapılarda 5 yıl; yüklenicinin ağır kusuru varsa 20 yıl. Süreler kabul tarihiyle bağlantılı işletilir.
5. Ücret ve ek iş (m.480-481). Götürü bedelde kural olarak artırılamaz; olağanüstü hâl/aşırı ifa güçlüğünde hâkim uyarlayabilir (m.480/2; TBK m.138 ile birlikte). Yaklaşık bedel aşımında iş sahibinin dönme hakkı (m.481).
6. Temerrüt/erken dönme (m.473). İşe zamanında başlamama veya gecikme açıkça öngörülüyorsa iş sahibi süre vermeden dönebilir. İş sahibinin tazminatla fesih hakkı m.484. İspat: ayıbı iş sahibi, ayıbın iş sahibi malzeme/talimatından kaynaklandığını yüklenici ispatlar. Ara sonuç: hak-süre matrisi.

Çıktı modülleri

• Ayıp bildirim ve onarım talebi yazısı.
• Bedelden indirim/dönme dava iskeleti.
• Götürü-yaklaşık bedel uyarlama notu.

Plugin bağlamı

Bu beceri borclar-hukuku-ozel eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.