celiski-eksiklik-tespiti

Çelişki ve Eksiklik Tespiti

Görev

Raporu hem kendi içinde hem dosyanın bütünüyle karşılaştırarak tutarsızlık ve boşlukları çıkarmak; bunları ek rapor veya yeni heyet talebine gerekçe yapmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• Dosyada birden fazla bilirkişi raporu/uzman mütalaası var mı?
• Rapor, kendi içinde farklı yerlerde farklı sayı/sonuç veriyor mu?
• Tanık beyanı, keşif tutanağı, belge gibi delillerle rapor çelişiyor mu?
• Hangi soru fiilen yanıtsız kalmış?

Denetim şeması

1. Rapor içi çelişki: Gövde, tablo ve sonuç bölümleri arasındaki sayısal/mantıksal tutarsızlıklar işaretlenir. Aynı kalemin farklı yerlerde farklı çıkması denetlenebilirliği bozar (HMK m.279).
2. Dosya delilleriyle çelişki: Rapordaki kabuller; belge, tanık, keşif tutanağı ve kayıtlarla karşılaştırılır. Delille çelişen kabul, sonucu sakatlar; çelişki dosya sayfasıyla çıpalanır.
3. Raporlar arası çelişki: Birden fazla rapor varsa hangi noktada ayrıştıkları ve hangisinin dayanağının güçlü olduğu gösterilir; hâkim raporları serbestçe takdir eder (HMK m.282), bu yüzden çelişkinin giderilmesi istenir.
4. Eksik yanıt: Görevlendirme sorularından yanıtsız kalanlar listelenir (HMK m.273 ile bağ).
5. Ara sonuç: Giderilebilir çelişki/eksik → ek rapor; raporlar arası esaslı ve giderilemeyen çelişki → yeni/üçüncü heyet talebi (HMK m.281). Her çelişki "rapordaki ifade vs. çelişen kaynak" biçiminde karşılıklı sunulur.

Çıktı modülleri

• Çelişki matrisi (rapordaki ifade / çelişen kaynak / sayfa / etki).
• Yanıtsız kalan görevlendirme sorularının listesi.
• Raporlar arası ayrışma haritası.
• Çelişki temelli itiraz ve talep paragrafı taslağı.

Plugin bağlamı

Bu beceri bilirkisi-rapor-inceleme eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.