bddk-denetim-yaptirim

BDDK Düzenlemesi, Denetimi ve İdari Yaptırımlar

Görev

BDDK'nın düzenleyici/denetleyici işlemini (izin, tedbir, idari para cezası, faaliyet kısıtlaması, TMSF'ye devir) hukuka uygunluk yönünden değerlendirmek ve idari yargı yolunu kurmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• İşlem türü: faaliyet izni başvurusu/reddi, uyarı/tedbir kararı, idari para cezası (5411 m.146 vd.), faaliyet kısıtlaması, faaliyet izninin kaldırılması (m.71) mı?
• İşlemin tebliğ tarihi ve dava açma süresi (İYUK m.7 — 60 gün) doluyor mu?
• Müvekkil banka mı, banka yöneticisi/ortağı mı, üçüncü kişi mi (ehliyet/menfaat)?
• İşlemin sebebi ve dayanağı (hangi 5411 hükmü) açık mı?

Denetim şeması

1. İşlem niteliği: BDDK işlemi icrai bir idari işlemdir; iptal davasına konu olur. Unsur analizi yetki-şekil-sebep-konu-maksat (idari işlem unsurları) üzerinden yapılır.
2. Dayanak ve ölçülülük: İşlemin 5411'deki somut dayanağı (örn. kredi sınırı ihlali m.54, sermaye yeterliliği, sır ihlali) ve seçilen yaptırımın ölçülülüğü (Anayasa m.13) denetlenir. İdari para cezalarında 5411 m.146-153 çerçevesi ve usul güvenceleri (savunma alınması) aranır.
3. Tedbir ve devir: Faaliyet izninin kaldırılması (m.71) ve TMSF'ye devir ağır sonuçlu işlemlerdir; şartların gerçekleşip gerçekleşmediği ve usul güvenceleri sıkı denetlenir.
4. Yargı yolu ve süre: İptal/tam yargı davası İYUK 2577 uyarınca açılır; dava açma süresi kural olarak 60 gün (m.7), yürütmenin durdurulması (m.27) talep edilebilir. Görevli/yetkili mahkeme (Danıştay/idare mahkemesi) işlemin niteliğine göre belirlenir.
5. İdari/adli ayrım: Aynı fiil hem idari yaptırıma hem adli yaptırıma (örn. zimmet 5411 m.160) konu olabilir; her yol ayrı yürütülür. Ara sonuç olarak dava türü, süre, yürütmeyi durdurma gerekçesi ve iptal sebeplerini yaz. İçtihat için karararama.danistay.gov.tr esas alınır [doğrulanacak].

Çıktı modülleri

• İşlem hukuka uygunluk denetim tablosu (unsur unsur).
• İptal sebepleri ve yürütmeyi durdurma gerekçeleri.
• İdari dava dilekçesi iskeleti ve süre takvimi.

Plugin bağlamı

Bu beceri bankacilik-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.