bankacilik-dava-gorev-yetki

Bankacılık Uyuşmazlıklarında Görev, Yetki ve Yargı Yolu

Görev

Bankacılık uyuşmazlığında görevli mahkemeyi, yetkili yeri, zorunlu ön şartları ve kanun yollarını doğru belirleyerek usul hatasından kaynaklanan hak kayıplarını önlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Taraflar: banka-tüketici, banka-tacir, banka-BDDK hangisi?
• Uyuşmazlık konusu ve tutarı nedir; tüketici hakem heyeti sınırı içinde mi?
• Sözleşmede yetki/tahkim şartı var mı; tüketici aleyhine yetki şartı geçerli mi?
• Dava mı, icra takibi mi, idari başvuru mu söz konusu?

Denetim şeması

1. Yargı kolu: BDDK işlemleri ve düzenleyici uyuşmazlıklar idari yargıda (İYUK 2577); banka-müşteri sözleşmesel uyuşmazlıkları adli yargıda görülür.
2. Görevli mahkeme: Taraflar arasında ticari iş niteliğindeki uyuşmazlık asliye ticaret mahkemesinde (TTK m.4-5); tüketici işlemlerinde tüketici mahkemesinde, parasal sınır altında tüketici hakem heyetinde (TKHK m.66-70) görülür. Banka işlemleri tacir bakımından mutlak ticari iş sayılır (TTK m.3-4).
3. Zorunlu ön şartlar: Ticari davalarda konusu para alacağı/tazminat olan uyuşmazlıklarda TTK m.5/A dava şartı arabuluculuk; tüketici uyuşmazlıklarında 6325 sayılı HUAK m.18/B dava şartı arabuluculuk (parasal sınır üstü) ve tüketici hakem heyeti yolu kontrol edilir. Ön şart yerine getirilmeden açılan dava usulden reddedilir.
4. Yetki: Genel yetki davalının yerleşim yeri (HMK m.6); sözleşmeden doğan davada ifa yeri (HMK m.10). Tüketici aleyhine yetki sözleşmesi geçersizdir; tüketici kendi yerleşim yeri mahkemesinde de dava açabilir.
5. Kanun yolları: İstinaf ve temyiz sınırları (HMK m.341, m.362) ile tüketici/ticari dava özellikleri kontrol edilir. Ara sonuç olarak görevli mahkeme, yetkili yer, ön şart ve süreleri net yaz.

Çıktı modülleri

• Görev-yetki-ön şart karar tablosu.
• Yanlış yol riskine karşı uyarı notu.
• Süre ve kanun yolu takvimi.

Plugin bağlamı

Bu beceri bankacilik-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.