cikar-catismasi

Çıkar Çatışması ve İşi Reddetme

Görev

Bir işin alınmasının veya sürdürülmesinin menfaat çatışması doğurup doğurmadığını saptamak; çatışma varsa işi reddetme/çekilme ile çözümü belirlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Yeni müvekkil, hâlen veya geçmişte temsil edilen bir müvekkilin karşı tarafı mı?
2. Aynı iş veya bağlantılı iş hakkında daha önce karşı taraftan bilgi/talimat alındı mı?
3. Avukatın veya büro ortaklarının işte kişisel menfaati var mı?
4. Çatışma, bilgilendirilmiş muvafakatle giderilebilir nitelikte mi?

Denetim şeması

1. Aynı işte karşı tarafa hizmet yasağı. Avukat, aynı işte menfaati zıt tarafları temsil edemez; bir tarafa hukuki yardımda bulunduğu işte karşı tarafa hizmet veremez (Av. K. m.38/b, TBB Meslek Kuralları m.2, m.35). Ara sonuç: işler "aynı veya bağlantılı" mı? Bağlantı, maddi olay örtüşmesi ve elde edilen gizli bilgiyle ölçülür.
2. İşi reddetme zorunluluğu. Av. K. m.38, avukatın hangi hallerde teklif edilen işi reddetmek zorunda olduğunu sayar (önceden karşı tarafa danışmanlık, hâkim/savcı/hakem olarak baktığı iş, evvelce iştirak ettiği iş vb.). Bu haller emredicidir; muvafakatle aşılamaz.
3. Önceki müvekkille çatışma. Eski müvekkile karşı, o ilişkiden edinilen gizli bilgiyle bağlantılı işte vekâlet kural olarak kabul edilemez (sır yükümü m.36 ile birlikte).
4. Ortak büro yayılımı. Bir ortaktaki çatışma, kural olarak büro geneline yayılır; bilgi bariyeri ancak somut güvencelerle ve ilgili tarafların aydınlatılmış onayıyla tartışılabilir.
5. Çözüm ve yaptırım. Çatışma varsa: işi baştan reddet; iş sırasında ortaya çıkarsa her iki müvekkili de bilgilendirip çekil ve dosyaları teslim et. İhlal disiplin sorumluluğu doğurur (m.34, m.38) ve vekâletin geçersizliği/azil tartışmasına yol açar.

Çıktı modülleri

• "Kabul edilebilir / muvafakatle giderilebilir / kesin ret" sonuçlu çatışma değerlendirmesi.
• Çatışma tarama soru seti (büro intake için).
• Çekilme ve bilgilendirme yazısı taslağı.

Plugin bağlamı

Bu beceri avukatlik-meslek-kurallari eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP araçları varsa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kuruluysa kanun/madde metnini hafızadan değil madde_getir / kanun_metni_getir / mevzuat_ara ile getir; turk-hukuku-ictihat-mcp kuruluysa kararları ictihat_ara / karar_getir ile bulup künyeyi (mahkeme, esas/karar no, tarih) aynen aktar. Bu araçlar mevcutsa doğrulamada önce onları kullan; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

---

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.